
John Deere 70 Diesel. Fot. Acroterion / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0
W połowie lat 50. John Deere wprowadził ciągnik, który zwracał uwagę nie tylko charakterystycznym, dwucylindrowym silnikiem. John Deere 70 Diesel uruchamiano za pomocą osobnej jednostki benzynowej, a podczas badań w Nebrasce maszyna ustanowiła rekord efektywności wykorzystania paliwa. Dziś wykorzystane wówczas rozwiązania pokazują, z jakimi wyzwaniami mierzyli się dawniej konstruktorzy maszyn rolniczych.
John Deere 70 Diesel pojawił się w 1954 roku
Historia modelu zaczęła się znacznie wcześniej niż jego premiera, a firma John Deere pracowała nad własnym silnikiem wysokoprężnym od 1935 roku. Amerykański producent długo pozostawał wierny dwucylindrowej konstrukcji, choć konkurenci rozwijali już ciągniki napędzane olejem napędowym, a do intensywniejszych prac skłonił firmę m.in. konkurencyjny International Harvester WD-40. Inżynierowie musieli poradzić sobie z wysokim stopniem sprężania, spalaniem i rozruchem podczas mrozów, a pierwszym rezultatem wieloletnich prób był John Deere R, wprowadzony do produkcji w 1949 roku.
Pięć lat później oferta poszerzyła się o John Deere 70 Diesel (co prawda benzynowa wersja modelu 70 była obecna na rynku już od 1953 roku, lecz odmiana wysokoprężna stanowiła ważny krok naprzód, ponieważ był to pierwszy ciągnik John Deere z silnikiem Diesla przeznaczony do prac w uprawach rzędowych), a produkcja tej wersji przypadła na lata 1954–1956.
Dwa cylindry i ponad sześć litrów pojemności w modelu John Deere 70 Diesel
Sercem John Deere 70 Diesel była dwucylindrowa jednostka wysokoprężna o pojemności 376 cali sześciennych, czyli około 6,2 litra. Była to duża pojemność w stosunku do osiąganej mocy, ale firma w dalszym ciągu była wierna dwóm cylindrom, skupiając się na doskonaleniu ich pracy. Jedną z istotnych zmian w modelu 70 było zastosowanie dodatkowego, środkowego łożyska głównego wału korbowego, co pozwalało stabilizować wał pod obciążeniem i poprawiało wyważenie pracy układu. Wysoki stopień sprężania wymagał także odpowiedniego ukształtowania komory spalania i rozprowadzenia paliwa, dlatego konstruktorzy musieli wyeliminować miejscowe przegrzewanie, które mogło uszkadzać tłoki i cylindry.
Dlaczego ciągnik potrzebował drugiego silnika do uruchomienia?
Najbardziej intrygującym elementem John Deere 70 Diesel był układ rozruchowy, który zamiast polegać wyłącznie na rozruszniku elektrycznym, wykorzystywał niewielki czterocylindrowy silnik benzynowy w układzie V, określany jako pony motor. Jego zadaniem nie było napędzanie ciągnika podczas pracy w polu, lecz przygotowanie i uruchomienie głównej jednostki wysokoprężnej. Najpierw uruchamiano silnik benzynowy, który pomagał rozgrzać Diesla, a następnie obracał jego wałem korbowym, aż pojawiły się warunki umożliwiające samozapłon paliwa i dopiero stedy główny silnik zaczynał pracować samodzielnie. Jak widać, obsługa John Deere 70 Diesel była bardziej skomplikowana niż ma to miejsce przy zwykłym rozruszniku elektrycznym.
Wcześniejsze doświadczenia John Deere pokazały, że rozruch dużego dwucylindrowego Diesla, szczególnie przy niskiej temperaturze, stanowił poważne wyzwanie, a próby wykorzystania rozruszników elektrycznych nie zapewniały wówczas oczekiwanej skuteczności w chłodzie. Pomocniczy silnik zapewniał natomiast podgrzewanie i napęd potrzebny do rozruchu.
Rekord oszczędności podczas testów w Nebrasce
Ważnym atutem John Deere 70 Diesel miało być ograniczenie kosztów paliwa przy zachowaniu dobrej wydajności pracy. Według magazynu Successful Farming model 70 Diesel uzyskał podczas badań Nebraska Tractor Test wynik 17,74 koniogodziny na galon paliwa. Była to miara pokazująca, ile pracy ciągnik może wykonać z określonej ilości paliwa – im wyższy wynik, tym korzystniejsze wykorzystanie oleju napędowego, dlatego osiągnięcie John Deere’a było wówczas nowym rekordem w tej kategorii. Oszczędność paliwa była jednym z głównych celów konstruktorów, a wynik testów pokazał, że nawet duży dwucylindrowy silnik mógł wyróżniać się ekonomią pracy.
Ciągnik projektowany z myślą o pracy w polu
John Deere 70 Diesel należał do kategorii row-crop, czyli ciągników dostosowanych do prac przy uprawach rzędowych i był przystosowany do współpracy z narzędziami używanymi do tego typu plantacji. Jednym z rozwiązań opisywanych przez Successful Farming był układ przenoszenia obciążenia z narzędzia na koła napędowe, co sprawiało, że opór stawiany przez maszynę towarzyszącą mógł zwiększać nacisk na tylne koła ciągnika, co poprawiało wykorzystanie przyczepności. Model 70 Diesel mógł być również wyposażony w niezależny wał odbioru mocy, pozwalający napędzać współpracujące urządzenia niezależnie od napędu jezdnego. Rozwiązania te zwiększały użyteczność ciągnika niezależnie od samej mocy silnika.
Źródło: https://www.agriculture.com/john-deere-s-first-diesel-took-14-years-and-changed-tractor-history-11897768







